Uyarı Nasıl Veriliyor?
Bu sayfa, gerçekleşmiş (tahmin değil) yağış uyarılarının nasıl üretildiğini adım adım anlatır. Sistem, MGM istasyonlarında ölçülen 24 saatlik toplam yağışı, o istasyonun kendi iklimine ait tekerrür (IDF) eğrileriyle karşılaştırır. Böylece 60 mm Rize'de sıradan, Konya'da rekor olarak değerlendirilir — sabit bir mm eşiği bunu yapamaz.
1. Veri nereden geliyor?
Kaynak, MGM'nin Ölçülen Toplam Yağışlar sayfasını besleyen resmî JSON servisidir. Sayfa kazınmaz; servis istasyon numarası, adı, il, ilçe, enlem/boylam ve mm değerini birlikte verir.
Ölçüm dönemi bir önceki gün 06:00 UTC → o gün 06:00 UTC arasındaki 24 saattir (09:00 TSİ). Sayfadaki bütün "günlük toplam" değerleri bu pencereyi ifade eder.
Önemli: MGM servisi yalnızca son 7 günü tutar. Bu sistem 3 saatte bir çalışıp her turda 7 günün tamamını yeniden yazar; böylece kısa kesintiler kendiliğinden kapanır. Arşiv bu tarihten itibaren birikmektedir, servisten geriye dönük veri çekilemez.
2. Tekerrür seviyesi nasıl hesaplanıyor?
Ölçülen değer, istasyonun mgm_idf_return_levels_5_10_15_30min_1_3_6_12_24h.xlsx arşivindeki
24 saatlik tekerrür seviyeleriyle (P2, P5, P10, P25, P50, P100,
P200, P500) karşılaştırılır. Eşleştirme istasyon adına değil,
istasyon numarasına (ist_no) göre yapılır — bu
yüzden Türkçe karakter/yazım farkları sorun çıkarmaz.
Arşivde 238 istasyonun kendi IDF eğrisi var. Eğrisi olmayan istasyonlar için 30 km yarıçapındaki en yakın IDF istasyonunun eğrisi kullanılır ("türetilmiş"); bu yarıçapta eğri bulunamayan istasyonlar yalnızca arşivlenir, uyarı üretmez. Türetilmiş eğriyle çıkan uyarılar tablolarda ayrıca işaretlenir.
3. Renk eşikleri
| Koşul | Seviye | Anlamı | Bildirim |
|---|---|---|---|
| ölçüm ≥ P25 | Kırmızı | 25 yılda bir veya daha nadir | açık |
| ölçüm ≥ P10 | Turuncu | 10–25 yılda bir | açık |
| ölçüm ≥ P5 | Sarı | 5–10 yılda bir | kapalı |
| ölçüm < P5 | — | olağan | yok |
Seviye her zaman hesaplanır ve arşive yazılır; yukarıdaki
"Bildirim" sütunu yalnızca ntfy bildirimi gönderilip gönderilmeyeceğini
belirler. Yani Sarı seviye kapalı olsa bile Uyarılar sayfasında ve arşivde
görünür. Ayar: settings.json → mgm_yagis.active_colors.
Tabloda gösterilen tekerrür aralığı (ör. 10-25y) ölçülen değerin
hangi iki tekerrür seviyesi arasına düştüğünü; "aşılan eşik" ise o seviyenin
istasyondaki mm karşılığını gösterir.
4. Bildirim kuralları
- Kanal: ntfy — konu (topic):
turkiye-yagis-uyari-mgm-yagis. ntfy.sh uygulamasından bu konuya abone olabilirsiniz. - Tekrar bastırma: Bir istasyon için aynı gün aynı seviyede ikinci bildirim gönderilmez. Seviye yükselirse (ör. Sarı → Turuncu) yeniden gönderilir; böylece geç gelen ölçümlerle büyüyen olaylar da yakalanır.
- Uyarı penceresi: Yalnızca son 2 günün verisi bildirim üretebilir. Geriye dönük doldurma eski günler için bildirim tetiklemez.
- Sessiz saatler: 00:00–03:00 arasında bildirim gönderilmez (uyarı kaydı düşmez, saat dışına çıkınca gönderilir).
- Günlük kota: en fazla 4 bildirim (öğleden önce 2, öğleden sonra 2).
- İlk kurulum: Sistem ilk kez çalıştığında geçmiş 7 günün uyarıları toplu bildirim olarak gönderilmez; yalnızca arşive işlenir.
5. Uyarıdan sonra ne oluyor?
Bir günde herhangi bir istasyon Sarı ve üzeri seviyeye ulaşırsa, o günün gözlem–tahmin karşılaştırması kalıcı olarak arşivlenir (Karşılaştırma Arşivi). Arşivlenen gün, ilçe bazlı gözlem ile ECMWF, GFS ve ICON-EU tahminlerini (o gün arşivde olanlar) aynı renk skalasında gösteren etkileşimli haritalar, model−gözlem fark haritaları ve saçılım grafikleriyle açılır.
Model karşılaştırması ilçe bazındadır: gözlem tarafı ilçedeki istasyon ölçümü (istasyon yoksa IDW kestirimi), model tarafı aynı 06–06 UTC penceresinin ilçe ortalamasıdır. Ayrıntılı metrikler Tahmin Karşılaştırma sayfasındadır.
6. Veriye erişim
İl, ilçe ve istasyon değerleri İl/İlçe Tablolar sayfasında görüntülenebilir; gösterim son 5 gün ile sınırlıdır.
Veri dosyası (CSV) talepleri — daha eski dönemler dahil — f.yunusemre@gmail.com adresi üzerinden karşılanır.
Sınırlar ve dikkat edilecekler
- Bu sistem resmî bir uyarı kaynağı değildir. Resmî meteorolojik uyarılar için MGM'nin kendi kanallarını takip edin.
- Uyarı gerçekleşmiş yağışa dayanır; bir olayı önceden haber vermez. İleriye dönük uyarılar için model tahmin sayfalarını kullanın.
- Türetilmiş IDF eğrisiyle üretilen uyarılar, komşu istasyonun iklimini varsayar; topoğrafyanın hızla değiştiği bölgelerde belirsizlik taşır.
- İstasyonu olmayan ilçelerin değeri IDW ile kestirilmiştir, ölçüm değildir; tablolarda "IDW" etiketiyle işaretlenir.
- MGM geç gelen ölçümleri sonradan ekleyebilir; bu yüzden son 1–2 günün değerleri güncellenebilir.